FOTO: EDUARDO SOTERAS/ANP

MAËL HANON

WK voetbal
DRC is een enorm groot, vruchtbaar land dat rijk is aan natuurlijke grondstoffen, zoals uranium, diamanten, lithium en dergelijke, en heeft prachtige natuurgebieden, zoals het op een na grootste tropische regenwoud ter wereld. Hanon is onder de indruk van de vele culturen en talen die er samenkomen en genoot van de grote vreugde toen DRC voor het eerst in 52 jaar meedeed aan het WK voetbal en bijna Engeland versloeg. ‘Helaas zijn de problemen hier enorm. Het land is diep getekend door het geweld uit de koloniale periode en lijdt sinds de dekolonisatie al decennialang onder conflicten en instabiliteit. Bij deze conflicten zijn talrijke gewapende groeperingen betrokken. De impact op de burgerbevolking is ongelooflijk groot. Niet alleen vanwege het aantal doden dat valt tijdens die conflicten, maar ook door andere rechtstreekse gevolgen, zoals geweld en mishandeling, voedsel-onzekerheid, explosieven die in de bodem achterblijven en de moeilijkheden om ziektes zoals malaria, cholera en mazelen te bestrijden.’

En dan is er de huidige ebola-uitbraak die zich razendsnel verspreidt. Hanon: ‘Door al die conflicten is de situatie heel complex: het is vaak erg moeilijk om toegang te krijgen tot locaties waar ebola heerst. Mensen slaan op de vlucht voor het virus en daardoor verspreidt het zich juist extra snel. Een van de problemen is dat mensen die een familielid naar een ebolabehandelcentrum brengen dat vaak te laat doen. Je weet meestal pas dat je ebola hebt als er bloedingen ontstaan. Het Rode Kruis van DRC helpt dan om waardige uitvaarten te organiseren, maar wel volledig in een beschermend ebolapak. Mensen mogen de lichamen van hun gestorven dierbaren niet zelf aanraken en wassen, want het risico op besmetting is extreem hoog. De protocollen die de uitbraak moeten indammen, zijn dan soms moeilijk te verenigen met culturele tradities. Helaas hebben er al verschillende gewelddadige incidenten tegen humanitaire hulp-verleners plaatsgevonden, waaronder tegen vrijwilligers van het Rode Kruis van DRC.’

Een lach en goede moed
Werken in een land met zoveel grote problemen is uitdagend en soms vindt Hanon het moeilijk licht aan het einde van de tunnel te zien. ‘Die conflicten duren al zolang en die ebola-uitbraak maakt het allemaal nog zorgwekkender. Wij doen ons best om de bescherming van de burgerbevolking te verbeteren door de dialoog met de partijen bij de conflicten voort te zetten, maar het is afwachten of er een houdbare oplossing voor de problemen komt. Daarvoor is heel veel geduld en aanpassingsvermogen nodig. Dat kost energie, maar ik denk dat een lach en goede moed elke dag alsnog het beste middel zijn tegen de hectiek om je heen. Ik heb de hoop dat dit ooit zal lukken. Als wij de hoop niet hoog kunnen houden, wie dan wel? Tegelijkertijd besef ik dat ik straks naar huis ga, terwijl alle lokale collega’s hier zullen blijven en hun kinderen in deze omstandigheden groot zullen brengen, met alle risico’s van dien. Dat vind ik wel moeilijk. En pijnlijk. Daarom wil ik er in blijven geloven, soms tegen beter weten in.’

Gyas
Zijn tijd in Groningen ligt alweer lang achter hem, maar hij heeft warme herinneringen aan de stad. ‘Groningen was voor mij een open deur naar de rest van de wereld. Ik heb er veel dierbare vriendschappen opgedaan. En ik heb fanatiek geroeid bij Gyas: zes, zeven, acht keer per week trainen in weer en wind. Ik denk dat ik daardoor een bepaalde discipline en teamspirit heb opgebouwd waar ik in mijn huidige werk nog veel aan heb.’

Kruis in Bunia, een stad in het oosten van de Democratische Republiek Congo (DRC), dichtbij het epicentrum van de huidige ebola-uitbraak. ‘In een plaats hier vlakbij is de uitbraak begonnen,’ vertelt Hanon via een beeldverbinding. ‘Dit is alweer de zeventiende ebola-uitbraak in het land en deze is bijzonder ernstig en verspreidt zich razendsnel, veel sneller dan in voorgaande gevallen. Alles is er nu op gericht om de keten van overdracht te doorbreken. Tegelijkertijd zijn lokale humanitaire hulpverleners, waaronder het Rode Kruis van DRC, bezig om veilige en waardige begrafenissen te realiseren, gemeenschappen voor te lichten en psychosociale steun te bieden aan patiënten en hun families. Veel meer kunnen ze niet doen, want er is nog geen vaccin tegen deze Bundibugyo-ebolavariant.’

Vertrouwelijkheid
Maël Hanon werd geboren in Frankrijk, groeide op in Nederland, volgde een bachelor Internationale Betrekkingen in Groningen en een master in Zweden. Hij was onder meer vrijwilliger in de vluchtelingenkampen op Lesbos, werkte bij War Child in Zweden en Colombia en bij het Nederlandse Rode Kruis in Mali. In de DRC maakt de ebola-uitbraak zijn eigen werk ook moeilijk, al is hij zelf niet rechtstreeks betrokken bij de bestrijding van de epidemie.

‘Het Internationale Comité van het Rode Kruis heeft het mandaat om mensen die getroffen zijn door gewapende conflicten en andere situaties van geweld te beschermen en bij te staan. Dat wil zeggen dat wij in dialoog gaan met alle partijen bij de conflicten die in het land actief zijn – en dat zijn er nogal wat – om mensen die niet of niet langer deelnemen aan de vijandelijkheden te kunnen helpen. Dan gaat het bijvoorbeeld over het voorkomen van seksueel geweld, het beschermen van kinderen en de instandhouding van familieverbanden. Ook zijn wij, ter ondersteuning van de gevangenisautoriteiten, betrokken bij het verbeteren van de humanitaire situatie in detentiecentra. Wij werken in vertrouwelijkheid: niets van wat wij met de verschillende partijen in conflict-gebieden bespreken, wordt publiekelijk of aan derden meegedeeld. Wij moeten neutraal blijven om ons werk te kunnen doen. Verder proberen we ervoor te zorgen dat gezondheidsinstellingen operationeel kunnen blijven, en werken we aan de voedselzekerheid en de toegang tot drinkwater.’

DEMOCRATISCHE
REPUBLIEK CONGO

D

TEKST: MARJAN BROUWERS

e alumnus Internationale Betrekkingen werkt voor het Internationale Comité van het Rode

Maël Hanon wist al jong dat zijn toekomst lag bij humanitair werk. ‘Mijn ouders hebben elkaar ontmoet in Ethiopië waar ze allebei werkten voor Artsen Zonder Grenzen en hebben mij
geïnspireerd om voor dit werk te kiezen.’