Ben Visser is burgemeester van de gemeente Eemsdelta (Groningen), penningmeester van het Nederlands Genootschap van Burgemeesters, Voorzitter van de KNRM Eemshaven, lid van de Raad van Advies Nationaal Veteranen Platform, lid van de Raad van Commissarissen Patrimonium Urk & en Bijzonder Ambtenaar Burgerlijke Stand van de gemeente Urk.
Kennismaken met Comenius?
Laura de Moor, Clara Smits en Karen Meulenkamp adviseren u graag.
Neem contact met ons op via 033 - 422 99 29 of mail naar info@comeniusleergang.nl.
Hoewel Ben Visser zijn verhaal doet met uitzicht op de Grote Markt in de stad Groningen, gaat zijn hart uit naar het platteland. Naar Urk, waar hij opgroeide en zijn eerste schreden in de politiek zette. Naar Scherpenzeel, de Gelderse gemeente waar hij in 2013 de jongste burgemeester van het land werd. En natuurlijk naar Eemsdelta, dat zich uitstrekt van Termunterzijl tot aan Middelstum. Sinds zijn benoeming woont hij met zijn gezin in Loppersum: in het hart van het aardbevingsgebied. Hij is dan ook volop betrokken bij de aardbevingsproblematiek. En met de onrust die is ontstaan nu de Eemshaven wordt genoemd als mogelijke locatie van een kerncentrale.
Een stapelaar en jonge politicus
Visser is een typische stapelaar, vertelt hij. Als kind wilde hij altijd buiten spelen en ging hij er vaak vandoor, op zoek wat er achter de horizon te vinden was. ‘Op de middelbare school was ik minder gemotiveerd en moest ik afstromen naar de mavo. Daarna ben ik diploma’s gaan stapelen: eerst het mbo, toen het hbo in Zwolle.’ Ondertussen had hij al jong kennisgemaakt met de politiek. ‘Op een gegeven moment werd ik gevraagd door de ChristenUnie om mee te draaien in de gemeenteraad van Urk. Ik dacht hierbij meteen aan stoeptegels en lantaarnpalen, maar ontdekte al snel dat de gemeentepolitiek ook gaat over zorg en onderwijs, uitgaan en sport, wonen en werk. Op mijn 24ste werd ik raadslid en vier jaar later wethouder en locoburgemeester. En op mijn 31ste dus burgemeester van Scherpenzeel.’
Moeilijke momenten en een steile leercurve
In Scherpenzeel besloot Visser zich verder te verdiepen in ingewikkelde overheidsvraagstukken en volgde hij een master Bestuurskunde in Utrecht. ‘Dat was een pittig traject met een steile leercurve. Hoewel het een mooie periode was, heb ik de nodige moeilijke momenten gekend. Ik kreeg op enig moment last van hartritmestoornissen en vervolgens een burnout. Dat werd het einde van mijn burgemeesterschap. Mijn vrouw vond dat ik mijn periode na mijn herstel moest afmaken, en daar had ze achteraf gelijk in, maar ik heb daarvan afgezien.’
In plaats daarvan werkte hij achtereenvolgens in het bedrijfsleven en in het onderwijs. ‘De harde wereld van het internationale bedrijfsleven paste niet meer bij mij, want ik ben daarvoor te veel gericht op de mens. Ondertussen lag het land stil als gevolg van corona en ben ik tijdelijk aan het werk gegaan als docent op een middelbare school. Daar kwamen ze mensen te kort en ik heb toen met veel plezier twee jaar Duits, economie en aardrijkskunde gegeven.’ Hoewel de school hem graag wilde behouden, bleef het openbaar bestuur trekken. Toen de burgemeestersvacature voor Eemsdelta voorbij kwam, aarzelde hij niet, en werd hij in 2022 benoemd.
Bestuurlijke uitdagingen in Eemsdelta
Visser moest als eerste burgemeester van de fusiegemeente Eemsdelta de handen uit de mouwen steken. ‘Zo’n nieuwe gemeente moet je vanaf de grond opbouwen en dat is een grote bestuurlijke uitdaging. Zeker als je bedenkt wat hier allemaal speelt: de aardbevingsproblematiek, jongerenoverlast in Delfzijl en nu weer de onrust over die kerncentrale.’ Na bijna vijf jaar op zijn post voelt hij zich helemaal op zijn plek. ‘Mijn werk is mensenwerk: net als de leerlingen vroeger zijn de bewoners van deze gemeente aan mijn zorgen toevertrouwd en dat vind ik mooi. Daarbij ken ik het bedrijfsleven van binnenuit en ook dat komt goed van pas.’
De kracht van de meerstemmigheid
Comenius kwam op zijn netvlies toen hij na een paar jaar in Eemsdelta de behoefte kreeg om zich op een dieper niveau te vormen. Het aanbod van Comenius sprak hem meteen aan. ‘Ik had behoefte aan verdieping en verbreding en wilde reflecteren op mijn leiderschap. Wat mij is bijgebleven is de kracht van de meerstemmigheid en de manier waarop je leert om meerdere perspectieven naast elkaar te leggen om een completer beeld te vormen. Als burgemeester sta je boven de partijen en is het je plicht om te verbinden, zodat alle stemmen in de gemeente echt meetellen. Het is de kunst om ervoor te zorgen dat iedereen tot z’n recht komt en luistert naar elkaar. Door het oefenen met de Socratische dialoog leer je beter te luisteren en je oordeel uit te stellen of helemaal achterwege te laten. De leergang heeft me een handelingsrepertoire aangereikt waarmee ik meer vanuit rust en met meer wijsheid kan besturen.’
Dagelijks in discussie over een kerncentrale
Het nieuws over de mogelijke komst van een kerncentrale houdt Visser momenteel bezig. ‘Ik ben van nature iemand die met getrokken zwaard barricades wil bestormen, maar daar ben ik wel in veranderd. Ik heb geleerd om rustiger te luisteren naar wat zich voordoet en met een zekere wijsheid te reageren. Is de energietransitie mogelijk zonder kernenergie als de vraag naar stroom zo hard toeneemt? En als je dan kiest voor kernenergie, waar ga je die centrale dan plaatsen? En je moet je ook afvragen hoe verstandig het is om een kerncentrale te bouwen in een gebied dat zo gevoelig is voor aardbevingen als hier. Hoe je ook aankijkt tegen de energietransitie en wat daarvoor nodig is, het is gewoon een feit dat er in onze gemeente geen voorstanders zijn voor een kerncentrale, in tegenstelling tot de inwoners van Zeeland. De Rijksoverheid heeft bovendien meerdere keren beloofd dat er hier geen kerncentrale zou komen. De vraag is nu of de overheid spreekt met daden of met woorden.’
Sterke emoties
Het belang van meerstemmigheid en het leren kijken naar meerdere perspectieven heeft hem tijdens de leergang geraakt. ‘Ik ben rustig van buiten, maar van binnen ervaar ik sterke emoties. Soms vond ik dat lastig. Dan luisterde ik na een drukke werkweek met moeite naar bijdragen van sprekers die naar mijn mening toch enigszins gekleurd waren. Ik ben christen en een beetje conservatief en dan voelde ik mij wel eens een exoot in het gezelschap. Dan botsten de ideeën met mijn eigen geloofs- en levensovertuiging. Daar moest ik dan toch even doorheen en aan het einde van zo’n module lukte dat toch.’
Nooit uitgeleerd
De leergang heeft Visser geïnspireerd om weer te gaan studeren. Theologie, rechten of misschien geschiedenis. ‘Eerst ga ik een leiderschapstraject over nationale veiligheid volgen bij de ministeries van Veiligheid en Justitie en Defensie. Een-derde van de Nederlandse energie wordt opgewekt in ons gebied en we zijn een doorvoerhaven voor de NAVO. Ik wil die vraagstukken goed doorgronden, vandaar dat ik weer aan de studie ga. Uitgeleerd ben ik niet, dat is een mens nooit.’
TEKST: MARJAN BROUWERS • FOTO: JEROEN VAN KOOTEN
‘Mijn loopbaan bracht mij in verschillende werelden’, zegt Ben Visser, 44 jaar, vader van vijf en lid van de ChristenUnie, ‘maar, dat is hoe het leven kan verlopen.’ In 2022 trad hij aan als burgemeester van de Groningse fusie-gemeente Eemsdelta, een plek waar hij zich helemaal op zijn plek voelt. ‘De kern van de plicht van een burgemeester is verbinden en om ervoor te zorgen dat iedereen tot zijn recht komt. Het is een vak waarin je nooit bent uitgeleerd.’
Om zich verder te verdiepen in dat vak volgde hij bij Comenius de
Nationale leiderschapsleergang.
Kennismaken met Comenius?
Laura de Moor, Clara Smits en Karen Meulenkamp adviseren u graag. Neem contact met ons op via 033 - 422 99 29 of mail naar info@comeniusleergang.nl.
Ben Visser is burgemeester van de gemeente Eemsdelta (Groningen), penningmeester van het Nederlands Genootschap van Burgemeesters, Voorzitter van de KNRM Eemshaven, lid van de Raad van Advies Nationaal Veteranen Platform, lid van de Raad van Commissarissen Patrimonium Urk & en Bijzonder Ambtenaar Burgerlijke Stand van de gemeente Urk.
Hoewel Ben Visser zijn verhaal doet met uitzicht op de Grote Markt in de stad Groningen, gaat zijn hart uit naar het platteland. Naar Urk, waar hij opgroeide en zijn eerste schreden in de politiek zette. Naar Scherpenzeel, de Gelderse gemeente waar hij in 2013 de jongste burgemeester van het land werd. En natuurlijk naar Eemsdelta, dat zich uitstrekt van Termunterzijl tot aan Middelstum. Sinds zijn benoeming woont hij met zijn gezin in Loppersum: in het hart van het aardbevingsgebied. Hij is dan ook volop betrokken bij de aardbevingsproblematiek. En met de onrust die is ontstaan nu de Eemshaven wordt genoemd als mogelijke locatie van een kerncentrale.
Een stapelaar en jonge politicus
Visser is een typische stapelaar, vertelt hij. Als kind wilde hij altijd buiten spelen en ging hij er vaak vandoor, op zoek wat er achter de horizon te vinden was. ‘Op de middelbare school was ik minder gemotiveerd en moest ik afstromen naar de mavo. Daarna ben ik diploma’s gaan stapelen: eerst het mbo, toen het hbo in Zwolle.’ Ondertussen had hij al jong kennisgemaakt met de politiek. ‘Op een gegeven moment werd ik gevraagd door de ChristenUnie om mee te draaien in de gemeenteraad van Urk. Ik dacht hierbij meteen aan stoeptegels en lantaarnpalen, maar ontdekte al snel dat de gemeente-politiek ook gaat over zorg en onderwijs, uitgaan en sport, wonen en werk. Op mijn 24ste werd ik raadslid en vier jaar later wethouder en locoburgemeester. En op mijn 31ste dus burgemeester van Scherpenzeel.’
Moeilijke momenten en een steile leercurve
In Scherpenzeel besloot Visser zich verder te verdiepen in ingewikkelde overheidsvraag-stukken en volgde hij een master Bestuurs-kunde in Utrecht. ‘Dat was een pittig traject met een steile leercurve. Hoewel het een mooie periode was, heb ik de nodige moeilijke momenten gekend. Ik kreeg op enig moment last van hartritmestoornissen en vervolgens een burnout. Dat werd het einde van mijn burgemeesterschap. Mijn vrouw vond dat ik mijn periode na mijn herstel moest afmaken, en daar had ze achteraf gelijk in, maar ik heb daarvan afgezien.’
In plaats daarvan werkte hij achtereen-volgens in het bedrijfsleven en in het onderwijs. ‘De harde wereld van het internationale bedrijfsleven paste niet meer bij mij, want ik ben daarvoor te veel gericht op de mens. Ondertussen lag het land stil als gevolg van corona en ben ik tijdelijk aan het werk gegaan als docent op een middelbare school. Daar kwamen ze mensen te kort en ik heb toen met veel plezier twee jaar Duits, economie en aardrijkskunde gegeven.’ Hoewel de school hem graag wilde behouden, bleef het openbaar bestuur trekken. Toen de burgemeestersvacature voor Eemsdelta voorbij kwam, aarzelde hij niet, en werd hij in 2022 benoemd.
Bestuurlijke uitdagingen in Eemsdelta
Visser moest als eerste burgemeester van de fusiegemeente Eemsdelta de handen uit de mouwen steken. ‘Zo’n nieuwe gemeente moet je vanaf de grond opbouwen en dat is een grote bestuurlijke uitdaging. Zeker als je bedenkt wat hier allemaal speelt: de aardbevingsproblematiek, jongerenoverlast in Delfzijl en nu weer de onrust over die kerncentrale.’ Na bijna vijf jaar op zijn post voelt hij zich helemaal op zijn plek. ‘Mijn werk is mensenwerk: net als de leerlingen vroeger zijn de bewoners van deze gemeente aan mijn zorgen toevertrouwd en dat vind ik mooi. Daarbij ken ik het bedrijfsleven van binnenuit en ook dat komt goed van pas.’
De kracht van de meerstemmigheid
Comenius kwam op zijn netvlies toen hij na een paar jaar in Eemsdelta de behoefte kreeg om zich op een dieper niveau te vormen. Het aanbod van Comenius sprak hem meteen aan. ‘Ik had behoefte aan verdieping en verbreding en wilde reflecteren op mijn leiderschap. Wat mij is bijgebleven is de kracht van de meerstemmigheid en de manier waarop je leert om meerdere perspectieven naast elkaar te leggen om een completer beeld te vormen. Als burgemees-ter sta je boven de partijen en is het je plicht om te verbinden, zodat alle stemmen in de gemeente echt meetellen. Het is de kunst om ervoor te zorgen dat iedereen tot z’n recht komt en luistert naar elkaar. Door het oefenen met de Socratische dialoog leer je beter te luisteren en je oordeel uit te stellen of helemaal achterwege te laten. De leergang heeft me een handelingsrepertoire aangereikt waarmee ik meer vanuit rust en met meer wijsheid kan besturen.’
Dagelijks in discussie over een kerncentrale
Het nieuws over de mogelijke komst van een kerncentrale houdt Visser momenteel bezig. ‘Ik ben van nature iemand die met getrokken zwaard barricades wil bestormen, maar daar ben ik wel in veranderd. Ik heb geleerd om rustiger te luisteren naar wat zich voordoet en met een zekere wijsheid te reageren. Is de energietransitie mogelijk zonder kernenergie als de vraag naar stroom zo hard toeneemt? En als je dan kiest voor kernenergie, waar ga je die centrale dan plaatsen? En je moet je ook afvragen hoe verstandig het is om een kerncentrale te bouwen in een gebied dat zo gevoelig is voor aardbevingen als hier. Hoe je ook aankijkt tegen de energietransitie en wat daarvoor nodig is, het is gewoon een feit dat er in onze gemeente geen voorstanders zijn voor een kerncentrale, in tegenstelling tot de inwoners van Zeeland. De Rijksoverheid heeft bovendien meerdere keren beloofd dat er hier geen kerncentrale zou komen. De vraag is nu of de overheid spreekt met daden of met woorden.’
Sterke emoties
Het belang van meerstemmigheid en het leren kijken naar meerdere perspectieven heeft hem tijdens de leergang geraakt. ‘Ik ben rustig van buiten, maar van binnen ervaar ik sterke emoties. Soms vond ik dat lastig. Dan luisterde ik na een drukke werkweek met moeite naar bijdragen van sprekers die naar mijn mening toch enigszins gekleurd waren. Ik ben christen en een beetje conservatief en dan voelde ik mij wel eens een exoot in het gezelschap. Dan botsten de ideeën met mijn eigen geloofs- en levensovertuiging. Daar moest ik dan toch even doorheen en aan het einde van zo’n module lukte dat toch.’
Nooit uitgeleerd
De leergang heeft Visser geïnspireerd om weer te gaan studeren. Theologie, rechten of misschien geschiedenis. ‘Eerst ga ik een leiderschapstraject over nationale veiligheid volgen bij de ministeries van Veiligheid en Justitie en Defensie. Een-derde van de Nederlandse energie wordt opgewekt in ons gebied en we zijn een doorvoerhaven voor de NAVO. Ik wil die vraagstukken goed doorgronden, vandaar dat ik weer aan de studie ga. Uitgeleerd ben ik niet, dat is een mens nooit.’
TEKST: MARJAN BROUWERS
FOTO: JEROEN VAN KOOTEN
‘Mijn loopbaan bracht mij in verschillende werelden’, zegt Ben Visser, 44 jaar, vader van vijf en lid van de ChristenUnie, ‘maar, dat is hoe het leven kan verlopen.’ In 2022 trad hij aan als burgemeester van de Groningse fusie-gemeente Eemsdelta, een plek waar hij zich helemaal op zijn plek voelt. ‘De kern van de plicht van een burgemeester is verbinden en om ervoor te zorgen dat iedereen tot zijn recht komt. Het is een vak waarin je nooit bent uitgeleerd.’ Om zich verder te verdiepen in dat vak volgde
hij bij Comenius de
Nationale leiderschapsleergang.
