FOTO:123RF

Voorbeelden van face-morphing. Herdrukt uit Piccolos, E.-V.; Ioannou, Z.-M.; Paschou, M.; Sakkopoulos, E. Face Morphing, a Modern Threat to Border Security: Recent Advances and Open Challenges. Appl. Sci. 2021, 11, 3207, Figure 1, onder de Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0), https://doi.org/10.3390/app11073207

Beeldfraude
‘In een Europees onderzoeksproject naar opsporingsmethoden voor kinder-misbruik lieten wij zien dat we met die vingerafdruk beelden aan een specifieke camera konden koppelen,’ vertelt Azzopardi, die als hoogleraar Pattern Recognition het Groningse deel van het EU-onderzoek leidde. ‘Een nieuwsitem trok de aandacht van RDW (Rijksdienst voor het Wegverkeer), die graag de echtheid van foto’s voor rijbewijzen wil verifiëren.’

Door samenwerking met RDW konden Azzopardi en postdoc Bennabhaktula, die op de ‘camera fingerprinting’ was gepromoveerd, het concept uitwerken met de cameradata van de geregistreerde fotografen met wie RDW samenwerkt.

De oprichters zien kansen in meerdere sectoren waarbij de authenticiteit van beeld belangrijk is. ‘Denk aan journalistieke beelden van oorlogen of rampgebieden, maar ook schade-verzekeraars die bij kleinere schadeclaims afgaan op foto’s die mogelijk nep zijn,’ zegt Azzopardi. Bennabhaktula vult aan: ‘Uiteindelijk zouden we elke foto op de socials willen checken op echtheid, maar dat is nu nog te ingewikkeld.’

Economische waarde
‘We begonnen ons te realiseren dat ons algoritme in allerlei sectoren waardevol zou kunnen zijn, mede ook door het ontvangen van de Ben Feringa Impact Award,’ zegt Bennabhaktula. ‘Met hulp van de business generator van de universiteit zijn we daarom samen ForensifAI gestart.’

Het bedrijfsleven was even wennen voor de onderzoekers. ‘We moesten een compleet nieuw vocabulaire leren spreken,’ lacht Azzopardi. Hij is als mede-oprichter voornamelijk wetenschappelijk betrokken, terwijl Bennabhaktula de dagelijkse leiding van de startup heeft. Voor financiering en kennis van onder-nemen krijgen ze steun van verschillende investerings- en ontwikkelingspartners in de regio. Daarnaast is de recente licentie-overeenkomst met de universiteit een belangrijke volgende stap voor het commercialiseren van hun technologie.

Vingerafdruk
Dat deepfakes en AI-gegenereerde afbeeldingen steeds moeilijker van echt te onderscheiden zijn, is een groeiend probleem, onder andere voor identiteits-documenten. Zo kan met facemorphing één ‘foto’ worden gebruikt door twee verschillende personen die enigszins op elkaar lijken. Daarmee kunnen zij hetzelfde paspoort of rijbewijs gebruiken.

De ontwikkelingen in de kunstmatige intelligentie gaan zo snel dat de detectiemethoden ze maar moeilijk kunnen bijhouden. ForensifAI omzeilt dit probleem door op een andere manier naar mogelijk gemanipuleerde foto’s te kijken. Zij analyseren geen beeldkenmerken, maar onderzoeken of het beeld daadwerkelijk door een camera is gemaakt. Elke camerasensor veroorzaakt namelijk kleine imperfecties die een soort vingerafdruk maken op het beeld. Die unieke vingerafdruk is niet met het blote oog te zien, maar wel traceerbaar met de algoritmes die de oprichters van ForensifAI hebben ontwikkeld. Een AI-gegenereerd beeld heeft zo’n vingerafdruk niet en bij hevige manipulatie van de foto verandert de vingerafdruk ook.

TEKST: BAUKE VERMAAS

Hoogleraar George Azzopardi en postdoc Guru Bennabhaktula werkten aan ‘camera-fingerprinting’ als methode om fraude met foto’s voor identiteitsdocumenten te bestrijden. Dat bleek zo veelbelovend dat ze nu de markt opgaan met hun spin-off ForensifAI. ‘Onze methode is niet alleen bruikbaar om identiteitsfraude te voorkomen, maar kan bijvoorbeeld ook verzekeraars helpen om valse claims te herkennen,’ aldus Bennabhaktula, die als CEO de Groningse startup leidt.