Joost Oomen was gastschrijver bij de RUG in het academisch jaar 2025-2026. Samen met zijn studenten onderzocht hij de inspiratiebronnen voor het schrijven en volgde hij het spoor van muze, marsmannetje en demon. De studenten schreven gedichten en prozateksten die nu, samen met een lezing over het onderwerp van Joost Oomen, zijn gebundeld in ‘In gesprek met marsmannetjes’. Het boek is als pdf gratis te
downloaden via de website van de University of Groningen Press (UGP) of te bestellen als softcover.
De UGP is een open access uitgeverij en biedt een platform voor het publiceren van tijdschriften, boeken en series, oraties en open tekstboeken van docenten en onderzoekers die aan of met de Rijksuniversiteit Groningen werken. De uitgaves zijn meestal gratis te downloaden als pdf.
Open access uitgeverij UGP – In gesprek met marsmannetjes
FOTO: GERT TER HORST
Vogelgedrag tijdens de zonsverduistering
Eventjes bestond er deze zomer niets anders in Nederland: de zonsverduistering. De eclips op 12 augustus was met 90% verduistering de grootste sinds 1999 en de eerstvolgende van die grootte zal pas over ruim honderd jaar (in 2135) plaatsvinden. Dus was heel het land in de ban en werd door velen hemel en aarde bewogen om toch maar zo'n eclipsbrilletje te bemachtigen. Maar hoe reageerden onze mede-aardbewoners, de vogels, eigenlijk op het fenomeen? Theo Jurriens, sterrenkundige, eclipsfanaat, geen bioloog en fan van nieuwsgierige mensen (jong en oud) riep de hulp van enthousiaste burgers in om met een speciaal kastje afwijkingen in de vogelzang op te speuren. Zijn onderzoek loopt nog, maar er is al wel een eerste analyse te geven.
Test je geheugen
We vergeten bijna alles wat we in ons geheugen stoppen. Het grootste deel daarvan verliezen we al in de allereerste seconde. Hedderik van Rijn, hoogleraar Cognitie- en Neuro-wetenschappen aan de RUG, heeft een test ontwikkeld om te ontdekken hoe goed iemand nog kan leren. Daarmee kan hij achterhalen hoe snel iets wordt vergeten. In de test probeert de deelnemer in acht minuten zoveel mogelijk vogels, landen of pastavormen te onthouden. Daarna wordt de score vergeleken met die van leeftijdsgenoten. Dat zegt niet alleen iets over je geheugen, maar ook over de rest van je gezondheid.
Bekijk de UNL-video met Hedderik van Rijn
Doe de geheugentest
Ezinge Revisited
Annet Nieuwhof, docent en onderzoeker bij het Groninger Instituut voor Archeologie, heeft alle beschikbare archeologische gegevens uit opgravingen bij Ezinge geanalyseerd. Dit enorme project, waaraan zij tien jaar heeft gewerkt, werd voltooid met de publicatie van het tweede deel van ‘Ezinge revisited. The ancient roots of a terp settlement’. Vanwege zijn betekenis voor de archeologie wordt Ezinge wel ‘het Pompeii van het Noorden’ genoemd. Het dorp is vanaf 500 jaar voor Christus continu bewoond. Dat is uniek voor Nederland en maakt Ezinge ongeveer even oud als de stad Rome. Tussen 1923 en 1934 werd de wierde zorgvuldig onderzocht onder leiding van de Groningse hoogleraar Albert van Giffen. Het geldt als een iconisch project in de geschiedenis van de Nederlandse archeologie. Het uitstekend bewaard gebleven materiaal behoort tot de kroonjuwelen van het Groninger Instituut van Archeologie.
Lees meer: Opgraving wierde Ezinge iconisch in Nederlandse archeologie
Chatten met de Founding Fathers van de
Verenigde Staten
Mark L. Thompson, geboren Amerikaan en RUG-onderzoeker, heeft FoundersChat ontwikkeld; een interactieve tool voor documenten als de Declaration of Independence, de United States Constitution en de Bill of Rights. FoundersChat maakt het mogelijk virtueel in contact te komen met historische figuren als George Washington, Thomas Jefferson of James Madison. Het is zelfs mogelijk te chatten met de Founding Fathers en vragen te stellen als: ‘Wat is de relatie tussen vrijheid en slavernij?’ ‘Mag de president op eigen initiatief een oorlog beginnen?’ De antwoorden zijn gebaseerd op het bronmateriaal uit de Founders Online-database. Ook bevatten ze bronvermeldingen en links naar de originele documenten. De app is op 4 juli 2026 gelanceerd: de 250ste verjaardag van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring.
In memoriam Doeko Bosscher
Op 15 juni 2026 is voormalig rector magnificus (1998-2002), oud-decaan en emeritus hoogleraar Eigentijdse Geschiedenis prof. dr. D.F.J. (Doeko) Bosscher overleden. Studenten en collega’s herinneren hem als uiterst bedachtzaam, bescheiden en vriendelijk. Als bestuurder was hij zorgvuldig, betrokken, toegewijd en integer. Bosscher was een veelzijdig man, met grote belangstelling onder meer voor de politiek. Zijn promotie-onderzoek ging over de geschiedenis van de ARP (Anti-Revolutionaire Partij). Zelf werd hij in 1978 voor de PvdA gemeenteraadslid van de toenmalige gemeente Warffum, waarvan hij tussen 1982 en 1990 wethouder was.
Een speciale band had hij met de Verenigde Staten, een land waarvan hij grote kennis had. In 1983 was hij Fulbright Scholar geweest aan de Central Michigan University, die hem in 2000 een eredoctoraat toekende. In datzelfde jaar kon Bosscher zelf een maatschappelijk eredoctoraat uitreiken aan Helmut Kohl, de voormalige bondskanselier die de Duitse eenwording tot stand had gebracht.
De Tweede Wereldoorlog speelde een grote rol in het werk van Bosscher, zelf geboren in 1949. Hij nam deel aan academische discussies en herdenkingen, waar hij reflecteerde op onderwerpen als de waarde van vrijheid. Ook publiceerde hij een boek over zijn oom Fritz Conijn, die in 1944 als verzetsman gefusilleerd was. Verder was Bosscher voorzitter van de Raad van Toezicht van Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Behalve (populair-)wetenschappelijke publicaties schreef Bosscher de roman ‘Strandvondst’ en gedichten.
FOTO: ELMER SPAARGAREN
LUMIA – Adem van de Aarde
LUMIA is een grote audiovisuele voorstelling in de Martinikerk in Groningen waar livemuziek, lichtkunst en 3D-videomapping samenkomen. Hierin wordt het verhaal van de aarde verteld: van het ontstaan van onze planeet tot aan de kwetsbare balans die we vandaag de dag als mens op de proef stellen. De monumentale architectuur van de Martinikerk wordt gehuld in licht en videokunst, ontworpen door het Amsterdamse collectief Veejays.com (RUG-alumnus biologie Hidde Kross en Martijn Adema). De muziek, gecomponeerd door Hendrik de Boer, wordt live uitgevoerd door het Groningse orkest Harmonie ’67 onder leiding van dirigent Jan Wijenberg, met medewerking
van organist Henk de Vries. Op 26, 27 en 28 november 2026 zijn er twee shows per avond (om 19.00 en 21.00 uur).
Meer informatie
Herinnering lezersonderzoek Broerstraat 5
Broerstraat 5 verschijnt vier keer per jaar. De zomer- en wintereditie op papier, de lente- en herfsteditie online.
Omdat de kosten van de papieren editie steeds hoger worden en het voor de universiteit financieel zware tijden zijn, willen we graag weten hoe belangrijk alumni het vinden dat Broerstraat 5 ook op papier verschijnt. Als redactie hechten we veel waarde aan de papieren edities, maar wat willen onze lezers? En wat vinden jullie eigenlijk van ons magazine? Daarom doen we een lezers-onderzoek. Je kunt nog tot 1 november je mening
geven via
RUG.NL/ALUMNI/LEZERSONDERZOEK2026
FOTO: STUDIO OOSTRUM
Stevinpremie voor Iris Sommer
Op 7 oktober 2026 heeft prof.dr. Iris Sommer de NWO Stevinpremie 2026 ontvangen. Het is de hoogste wetenschappelijke onderscheiding in Nederland, samen met de Spinozapremie. Er is een geldbedrag van 1,5 miljoen euro aan verbonden, te besteden aan onderzoek en kennisbenutting. Als hoogleraar psychiatrie aan de RUG/UMCG is Sommer een toonaangevende onderzoeker op het gebied van schizofrenie, hallucinaties en geestelijke gezondheid. In haar werk staat één doel centraal: verbetering van de kwaliteit van leven van mensen met psychiatrische aandoeningen. Sommer is opgeleid als arts en psychiater, promoveerde cum laude op het gebied van taal bij psychose en richtte de Stemmenpoli UMC Utrecht op. In 2016 werd haar onderzoek naar hallucinaties (‘Zie ik spoken?’), verkozen tot publieksonderzoek van het jaar. In 2022 ontving ze de Huibregtsenprijs voor Wetenschap en Maatschappij. Lees meer.
Lees Op avontuur in de hersenen (Broerstraat 5 Lente 2025)
Joost Oomen was gastschrijver bij de RUG in het academisch jaar 2025-2026. Samen met zijn studenten onderzocht hij de inspiratiebronnen voor het schrijven en volgde hij het spoor van muze, marsmannetje en demon.
De studenten schreven gedichten en proza-teksten die nu, samen met een lezing over het onderwerp van Joost Oomen, zijn gebundeld in ‘In gesprek met marsmannetjes’. Het boek is als pdf gratis te downloaden via de website van de University of Groningen Press (UGP) of te bestellen als softcover.
De UGP is een open access uitgeverij en biedt een platform voor het publiceren van tijdschriften, boeken en series, oraties en open tekstboeken van docenten en onderzoekers die aan of met de Rijksuniversiteit Groningen werken. De uitgaves zijn meestal gratis te downloaden als pdf.
Open access uitgeverij UGP – In gesprek met marsmannetjes
FOTO: GERT TER HORST
Vogelgedrag tijdens de zonsverduistering
Eventjes bestond er deze zomer niets anders in Nederland: de zonsverduistering. De eclips op 12 augustus was met 90% verduistering de grootste sinds 1999 en de eerstvolgende van die grootte zal pas over ruim honderd jaar (in 2135) plaatsvinden. Dus was heel het land in de ban en werd door velen hemel en aarde bewogen om toch maar zo'n eclipsbrilletje te bemachtigen. Maar hoe reageerden onze mede-aardbewoners, de vogels, eigenlijk op het fenomeen? Theo Jurriens, sterrenkundige, eclipsfanaat, geen bioloog en fan van nieuwsgierige mensen (jong en oud) riep de hulp van enthousiaste burgers in om met een speciaal kastje afwijkingen in de vogelzang op te speuren. Zijn onderzoek loopt nog, maar er is al wel een eerste analyse te geven.
Test je geheugen
We vergeten bijna alles wat we in ons geheugen stoppen. Het grootste deel daarvan verliezen we al in de allereerste seconde. Hedderik van Rijn, hoogleraar Cognitie- en Neuro-wetenschappen aan de RUG, heeft een test ontwikkeld om te ontdekken hoe goed iemand nog kan leren. Daarmee kan hij achterhalen hoe snel iets wordt vergeten. In de test probeert de deelnemer in acht minuten zoveel mogelijk vogels, landen of pastavormen te onthouden. Daarna wordt de score vergeleken met die van leeftijdsgenoten. Dat zegt niet alleen iets over je geheugen, maar ook over de rest van je gezondheid.
Bekijk de UNL-video met Hedderik van Rijn
Doe de geheugentest
Ezinge Revisited
Annet Nieuwhof, docent en onderzoeker bij het Groninger Instituut voor Archeologie, heeft alle beschikbare archeologische gegevens uit opgravingen bij Ezinge geanalyseerd. Dit enorme project, waaraan zij tien jaar heeft gewerkt, werd voltooid met de publicatie van het tweede deel van ‘Ezinge revisited. The ancient roots of a terp settlement’. Vanwege zijn betekenis voor de archeologie wordt Ezinge wel ‘het Pompeii van het Noorden’ genoemd. Het dorp is vanaf 500 jaar voor Christus continu bewoond. Dat is uniek voor Nederland en maakt Ezinge ongeveer even oud als de stad Rome. Tussen 1923 en 1934 werd de wierde zorgvuldig onderzocht onder leiding van de Groningse hoogleraar Albert van Giffen. Het geldt als een iconisch project in de geschiedenis van de Nederlandse archeologie. Het uitstekend bewaard gebleven materiaal behoort tot de kroonjuwelen van het Groninger Instituut van Archeologie.
Lees meer: Opgraving wierde Ezinge iconisch in Nederlandse archeologie
Chatten met de Founding Fathers van de Verenigde Staten
Mark L. Thompson, geboren Amerikaan en RUG-onderzoeker, heeft FoundersChat ontwikkeld; een interactieve tool voor documenten als de Declaration of Independence, de United States Constitution en de Bill of Rights. FoundersChat maakt het mogelijk virtueel in contact te komen met historische figuren als George Washington, Thomas Jefferson of James Madison. Het is zelfs mogelijk te chatten met de Founding Fathers en vragen te stellen als: ‘Wat is de relatie tussen vrijheid en slavernij?’ ‘Mag de president op eigen initiatief een oorlog beginnen?’ De antwoorden zijn gebaseerd op het bronmateriaal uit de Founders Online-database. Ook bevatten ze bronvermeldingen en links naar de originele documenten. De app is op 4 juli 2026 gelanceerd: de 250ste verjaardag van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring.
FOTO: ELMER SPAARGAREN
In memoriam Doeko Bosscher
Op 15 juni 2026 is voormalig rector magnificus (1998-2002), oud-decaan en emeritus hoogleraar Eigentijdse Geschiedenis prof. dr. D.F.J. (Doeko) Bosscher overleden. Studenten en collega’s herinneren hem als uiterst bedachtzaam, bescheiden en vriendelijk. Als bestuurder was hij zorgvuldig, betrokken, toegewijd en integer. Bosscher was een veelzijdig man, met grote belangstelling onder meer voor de politiek. Zijn promotie-onderzoek ging over de geschiedenis van de ARP (Anti-Revolutionaire Partij). Zelf werd hij in 1978 voor de PvdA gemeenteraadslid van de toenmalige gemeente Warffum, waarvan hij tussen 1982 en 1990 wethouder was.
Een speciale band had hij met de Verenigde Staten, een land waarvan hij grote kennis had. In 1983 was hij Fulbright Scholar geweest aan de Central Michigan University, die hem in 2000 een eredoctoraat toekende. In datzelfde jaar kon Bosscher zelf een maatschappelijk eredoctoraat uitreiken aan Helmut Kohl, de voormalige bondskanselier die de Duitse eenwording tot stand had gebracht.
De Tweede Wereldoorlog speelde een grote rol in het werk van Bosscher, zelf geboren in 1949. Hij nam deel aan academische discussies en herdenkingen, waar hij reflecteerde op onderwerpen als de waarde van vrijheid. Ook publiceerde hij een boek over zijn oom Fritz Conijn, die in 1944 als verzetsman gefusilleerd was. Verder was Bosscher voorzitter van de Raad van Toezicht van Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Behalve (populair-)wetenschappelijke publicaties schreef Bosscher de roman ‘Strandvondst’ en gedichten.
Herinnering lezersonderzoek Broerstraat 5
Broerstraat 5 verschijnt vier keer per jaar.
De zomer- en wintereditie op papier, de lente- en herfsteditie online.
Omdat de kosten van de papieren editie steeds hoger worden en het voor de universiteit financieel zware tijden zijn, willen we graag weten hoe belangrijk alumni het vinden dat Broerstraat 5 ook op papier verschijnt. Als redactie hechten we veel waarde aan de papieren edities, maar wat willen onze lezers? En wat vinden jullie eigenlijk van ons magazine? Daarom doen we een lezers-onderzoek. Je kunt nog tot
1 november je mening geven via
RUG.NL/ALUMNI/LEZERSONDERZOEK2026
LUMIA – Adem van de Aarde
LUMIA is een grote audiovisuele voorstelling in de Martinikerk in Groningen waar livemuziek, lichtkunst en 3D-videomapping samenkomen. Hierin wordt het verhaal van de aarde verteld: van het ontstaan van onze planeet tot aan de kwetsbare balans die we vandaag de dag als mens op de proef stellen. De monumentale architectuur van de Martinikerk wordt gehuld in licht en video-kunst, ontworpen door het Amsterdamse collectief Veejays.com (RUG-alumnus biologie Hidde Kross en Martijn Adema).
De muziek, gecomponeerd door Hendrik de Boer, wordt live uitgevoerd door het Groningse orkest Harmonie ’67 onder leiding van dirigent Jan Wijenberg, met medewerking van organist Henk de Vries. Op 26, 27 en 28 november 2026 zijn er twee shows per avond (om 19.00 en 21.00 uur).
Meer informatie
FOTO: STUDIO OOSTRUM
Stevinpremie voor Iris Sommer
Op 7 oktober 2026 heeft prof.dr. Iris Sommer de NWO Stevinpremie 2026 ontvangen. Het is de hoogste wetenschappelijke onderscheiding in Nederland, samen met de Spinozapremie. Er is een geldbedrag van 1,5 miljoen euro aan verbonden, te besteden aan onderzoek en kennisbenutting. Als hoogleraar psychiatrie aan de RUG/UMCG is Sommer een toonaangevende onderzoeker op het gebied van schizofrenie, hallucinaties en geestelijke gezondheid. In haar werk staat één doel centraal: verbetering van de kwaliteit van leven van mensen met psychiatrische aandoeningen. Sommer is opgeleid als arts en psychiater, promoveerde cum laude op het gebied van taal bij psychose en richtte de Stemmenpoli UMC Utrecht op. In 2016 werd haar onderzoek naar hallucinaties (‘Zie ik spoken?’), verkozen tot publieksonderzoek van het jaar. In 2022 ontving ze de Huibregtsenprijs voor Wetenschap en Maatschappij. Lees meer.
Lees Op avontuur in de hersenen (Broerstraat 5 Lente 2025)